|
Quelle est la différence entre un préventorium et un sanatorium? |
Tuberculose
Tuberculose vòòr de ontdekking van geneesmiddelenVoor de ontdekking van antibiotica (en dan vooral streptomycine dat in 1943 ontdekt werd en in 1946 beschikbaar was) was tuberculose een ziekte dat in de meeste gevallen dodelijk was. De bacil verantwoordelijk voor de ziekte groeit zeer langzaam (één generatie om de 20 uur, terwijl een normale bacterie een nieuwe generatie produceert om de 30 minuten), daarom evolueert de ziekte zeer langzaam. Je kan spontaan van een tuberculose-infektie genezen indien je in goede gezondheid verkeerd en je lichaam sterk genoeg is om tegen de ziekte te vechten. In dit geval zijn ook geen symptomen zichtbaar: enkel een tuberculineproef wijst uit dat je lichaam in contact is geweest met de ziektekiem en die overwonnen heeft. Maar in de meeste gevallen kan de bacil zich in het lichaam nestelen en tast verschillende organen aan: de longen, natuurlijk, waar de ziekte het lichaam is binnengedrongen, maar ook de nieren, de beenderen,... Tuberculose wordt ook tering genoemd omdat de zieke persoon van binnenin wordt weggevreten.
Direction technique: Henri Storck C'est l'époque du film ”Un ennemi public“ de Henri Storck. Ce cinéaste était très connu après son reportage ”Misère au Borinage“. Il s'agit d'un film de commande, un petit film de fiction qui doit avertir le public des dangers de la tuberculose. Les personnes atteintes doivent consulter un médecin au plus vite pour éviter la contamination de l'entourage. ”Een publieke vijand“ is een kleine fictiefilm om te waarschuwen voor de gevaren van tuberculose en te wijzen op de noodzaak zich reeds van bij de eerste symptomen te laten verzorgen. Een brave linotypezetter draagt een kwalijke hoest en wat koorts met zich mee. Ondanks de waarschuwingen van zijn vrouw weigert hij zich te laten verzorgen (scène met het egzin gezeten rond een soepterrine). Een werkmakker dwingt hem ertoe. Een goede dokter, een goede sociaal helpster, een goed sanatorium en een goede vakantiekolonie voor zijn dochter zullen de kwaadaardige bacil de baas worden. "Het was tijd maar niet te laat" zal de man in de witte jas zeggen. Dit verhaaltje is louter informatief en de dialogen hebben enkel een didactische en opvoedkundige finctie. wat rest zijn de voorbijgestreefde charme van het paternalisme en de herinnering aan een ziekte die enkele generaties decimeerde. De film is doeltreffend, naïf en geheel pretentieloos: een document als middel van volksopvoeding. (Bron: boek Hommage aan Henri Storck). |
Preventorium
Pour éviter que les enfants atteints du bacille ne développent la maladie, ils étaient séparés de leurs parents (généralement des ouvriers vivants dans des taudis) et placés dans un préventorium où les conditions de vie étaient bien meilleures. La cure dans le préventorium permettait de prévenir l'apparition de la maladie. Les premiers préventoria ont été construits avant la première guerre mondiale. |
Sanatorium
Eenmaal dat er symptomen zichtbaar waren was de kans op genezing heel klein geworden voor de komst van antibiotica. De ziekte kon soms in bedwang gehouden worden, maar kon meestal niet overwonnen worden. Mensen met tuberculose werden opgenomen in een sanatorium (van het frans assainir, vertaald gezond maken (sic)) om te vermijden dat ze andere mensen zouden besmetten. In het ergste geval overleefden de patienten slechts een paar maanden. Een van de bekendste sanatoria in belgië was het sanatorium Joseph Lemaire in Tombeek.
Zeehospitaal - Hôpital maritimeLa situation s'est améliorée avec l'utilisation d'antibiotiques: il est devenu possible de guérir totalement de la maladie. La découverte des antibiotiques a sonné le glas des préventoria et sanatoria classiques. L'Hélio-Marin a continué à traiter les maladies chroniques (généralement les suites de la tuberculose), puis a fusioné avec le préventorium marin tout proche. Les préventoriums ont dû se rabattre sur d'autres maladies ou fermer leur portes. Le préventorium marin et le préventorium du Pulderbos se sont ainsi spécialisé dans le traitement de l'asthme, tandis que le préventorium d'Oostduinkerke est devenu un hospice. Le home du Grand air de Liège (situé au Coq, sur le driftweg) est devenu un hôme pour personnes handicapées, le hôme Familia a été abattu, ainsi que le Gai Séjour (au Vosseslag).
Op de foto (postkaart) zie je heel goed het logo van het Instituut Hélio-Marin (een lotharingse kruis); deze kruis kon je op alle documenten van het Hélio-Marin terugvinden, totdat deze instelling met het zeepreventorium fusioneerde. Het is eigenlijk het symbool van de belgische vereniging tegen tuberculose.
Sur la carte postale, tu remarqueras la croix de Lorraine, qui était le logo (le symbole, on disait à l'époque) de l'institut Hélio-Marin. Cette croix était présente sur tous les documents de l'institut, jusqu'à sa fusion avec le préventorium marin. |
|
Het zeepreventorium is aldus een astmacentrum geworden, maar de hoofdingen op hun briefpapier werden pas in de jaren '70 aangepast.
Le préventorium marin est ainsi devenu un centre du traitement de l'asthme, mais l'en-tête du courrier n'a changé que dans les années 70. |
Huidige toestand
|
Astma wordt tegenwoordig niet meer in een gesloten instelling zoals het zeepreventorium behandeld (enkel als de ziekte moeilijk te controleren is met geneesmiddelen kan het kind opgenomen worden): het zeepreventorium heeft zich gespecialiseerd in de behandeling van obesitas. De andere overgebleven preventorium, de Pulderbos is overgeschakeld op rehabilitatie (bijvoorbeeld na een verkeersongeval). Maar tuberculose steekt opnieuw de kop op! Sommige vormen van tuberculose zijn resistent geworden, waardoor de behandeling niet altijd succesvol is. Resistente vormen zal je vooral aantreffen in landen met een mindere opvang (Afrika en Oostbloklanden), waardoor mensen hun antibioticakuur niet tot het einde volgen. De bacterieën die het overleefd hebben zijn resistent geworden.
Le traitement de l'asthme n'est plus effectué dans un centre fermé: le préventorium a dû se spécialiser dans le traitement d'enfants obèses. L'autre préventorium, le Pulderbos, s'occupe entre autre de la rhéhabilitation d'enfants, par exemple après un accident de la route ou une remise en forme après une intervention chirurgicale importante. |
|
Interessant blijft de vraag hoe efficiënt de kuur en het verblijf in het Zeepreventorium waren. Wat droeg een gewezen kostganger daar van mee voor zijn of haar latere leven en gezondheid of welzijn in het vertrouwde milieu? Die vraag boeide me al van toen ik in 1975 begon met journalistiek, onmiddellijk na mijn verblijf in het Zeepreventorium. Toen leek mij dat zelfs een onderwerp voor onderzoek door wetenschappers van allerlei pluimage: gezondheidswerkers, kinder- en huisartsen, enzovoorts. Voor zover ik weet bestaat daar weinig of geen onderzoek over. Nu lijkt mij dat nog altijd een onderwerp voor meer historisch onderzoek: met name om via mondelinge getuigenissen vervolgverhalen te bewaren voor de toekomst. Elk levenstraject is een oneindig boeiend verhaal en wellicht speelde het verblijf in De Haan daar voor velen een grote of belangrijke rol in. |
Er was me door mijn moeder verteld dat het een vakantiehuis was voor oorlogswezen. Nu ik RA lijder patient ben kwam via een TBC test de waarheid aan het licht. Ongelooflijk dat je na 59 jaar zo met je verleden geconfronteerd word ! Ik ga er zeker op bezoek tijdens de Open-deur dag in najaar 2008. Jammer genoeg zijn de archieven van meer dan 30 jaar geleden weg ! |
Sommige van de vroegere sanatoria zijn later (eind jaren 60) omgevormd tot V-diensten (V van verzorging). Deze ziekenhuiskenletter verdween in de jaren 80 toen onder Martens beslist werd het aantal ziekenhuisbedden terug te dringen (om de groeiende uitgaven in de gezondheidszorg af te remmen). V-bedden werden gereconverteerd in hetzij RVT-bedden (rust en verzorgingstehuis), hetzij Sp-bedden (Gespecialiseerde dienst voor behandeling en revalidatie). Sp-bedden zijn ziekenhuisbedden. De instelling in Oostduinkerke (Koninging Elisabeth Instituut) is in tegenstelling tot wat hierboven beweerd wordt, geen bejaardentehuis geworden: tot op de dag van vandaag is het een ziekenhuis (met 165 Sp-bedden), met onder hetzelfde dak totdat het nieuwe rusthuis in Koksijde opent, een RVT. Een vergelijkbare situatie doet zich voor in Brasschaat (De Mick), Malle (De Dennen), Sijsele (het vroegere St-Elisabethziekenhuis, nu een campus van AZ Alma). |
|
Lazaret: veldhospitaal (het Hélio-Marin was in de korte oorlogstijd tot aan de capitulatie een lazaret). Aan de middelandse zee is het ook een hospitaal waar zeelui en reizigers die uit "gevaarlijke gebieden" kwamen in quarantaine gehouden werden. Het KEI is inderdaad niet echt een "bejaardentehuis" maar een revalidatiecentrum waar vooral oudere mensen opgenomen worden. |
Code à introduire In te geven kode |
|---|